Charles Dickens – nhà văn của những người bị bỏ quên

§ Tú Nạc

Vào một buổi tối tại trại tế bần. Ở đó, những đứa trẻ nghèo khổ vô gia đình phải làm việc quần quật suốt ngày. Những cậu bé đứng tại chỗ của mình. Ông chủ trại tế bần mặc bộ đồng phục đầu bếp. Ông đứng phía sau chảo thức ăn. Ông và những người giúp việc phục vụ bữa tối cho những cậu bé này. Nhanh chóng, thức ăn đã biến mất. Vài cậu bé thầm thì với nhau. Chúng lờ đi như không biết và nháy mắt ra hiệu cho Oliver. Sau đó, những cậu bé đứng hai bên đẩy nó lên. Oliver là đứa chịu đến tận cùng của cái đói. Nỗi buồn đã làm nó trở nên liều lĩnh. Nó đứng dậy bên cạnh bàn. Nó bước về phía ông chủ. Nó cầm bát và muỗng trong tay. Không một chút sợ hãi với lòng can đảm của mình. Nó lên tiếng:

“Thưa ngài, tôi muốn thêm tí nữa.”

Đây là lời mở đầu của một câu chuyện nổi tiếng, Oliver Twist. Tác phẩm này được viết bởi một trong những đại văn hào Anh, Charles Dickens, cách đây gần hai trăm năm. Thậm chí ngày nay, những tác phẩm của Dickens vẫn còn được phổ biến rộng rãi.

Charles Dickens sinh năm 1812. Thuở thơ ấu, Charles có một cuộc sống hạnh phúc. Cậu có nhiều em trai và em gái. Cậu tới trường và say mê đọc sách.

Nhưng khi Dickens lên bẩy tuổi, cuộc sống của cậu thay đổi. Lúc ấy gia đình cậu đang sống ở Luân Đôn. Họ gặp những vấn đề rắc rối về tài chánh. Cha cậu không thể trả những ngân phiếu của gia đình. Cuối cùng, chính quyền đã gửi gia đình cậu đến một nhà tù đặc biệt dành cho những người mắc nợ.

Charles Dickens không đến nhà tù cùng với thành phần của gia đình. Vì cậu là con trai lớn, cậu sống tự lập. Cậu tự giúp bản thân. Nên cậu đã phải rời ghế nhà trường. Cậu làm việc trong một nhà máy. Và cậu kiếm được những đồng tiền ít ỏi. Công việc thì nặng nhọc, vất vả, và cậu sống một thân một mình. Lúc này cuộc sống của Dickens đã ảnh hưởng đến bãn thân rất nhiều.

Hai năm sau, hoàn cảnh của Chales lại một lần nữa đổi thay. Bà của cậu qua đời. Bà để lại tiền bạc cho gia đình Dickens. Khoản tiền đủ để thanh toán ngân phiếu cho gia đình. Gia đình Dickens ra khỏi nha tù, và Chales cũng rời khỏi nhà máy.

Ít năm sau, Dickens bắt đầu làm việc trở lại. Lúc này, cậu đã chọn được công việc cho mình. Cậu 15 tuổi và bắt đầu làm việc cho một viên chức tòa án. Chẳng bao lâu, Dickens khởi sự viết cho những nhật báo và tạp chí. Và cậu cũng bắt đầu viết truyện ngắn. Tháng Tư năm 1836, ông đã xuất bản cuốn sách đầu tiên của mình gọi là Pickwick Papers. Cuốn sách này rất thành công. Nhưng đó chỉ là truyện ngắn đầu tay trong nhiều truyện ngắn của Dickens.

Trong cuộc đời mình, Dickens đã xuất bản hàng trăm đầu sách, và hàng trăm truyện ngắn. Ông còn tiếp tục công việc của mình với tư cách là một phóng viên thời sự. Mọi người ở Luân Đôn ai biết danh Charles Dickens. Ông lả một danh nhân. Thậm chí người ta trả tiền để gặp ông, để được đọc những phần hấp dẫn nhất thuộc những tác phẩm văn chương của ông. Và người ta đã mua nhiều, rất nhiều bản sao những tác phẩm văn chương này của ông.

Dickens thành công rực rỡ trong cuộc đời của mình. Tuy nhiên, danh tiếng ông không bị mai một khi ông qua đời. Thậm chí ngày nay, người ta vẫn tiếp tục đọc và yêu thích văn chương của ông.

Độc giả yêu thích những tác phẩm văn chương của ông với nhiều lý do. Họ say mê và thú vị. Chúng chất chứa những say mê kỳ diệu và những vấn đề để giải quyết. Nhưng điều mà người ta yêu thích nhất về những truyện của Dickens là tính cách nhân vật của ông. Dickens tạo tính cách nhân vật dường như rất chân thực. Những nhân vật này tranh đấu trước những vấn đề mà thậm chí ngày nay người ta vẫn không ngớt tìm hiểu. Người đọc cũng dễ nhớ đến những nhân vật của Dickens vì danh tính phi thường của họ - như Wackford Squeers, Ebenezer Scrooge, hay Mr. Mickawber.

Dickens đã dành những ý tưởng cho những nhân vật từ nhiều không gian. Nhiều nhân vật của ông được dựa trên căn bản những người mà ông biết trong cuộc sống. Dickens đã dùng hình ảnh cha mình như một mô thức cho những nhân vật với những vấn đề rắc rối về tiền bạc. Trải nghiệm sống cô quạnh của chính ông khi còn bé đã xuất hiện trong nhiều tác phẩm của mình. Điển hình nhất là nhân vật Oliver Twist.

Tuy nhiên, một số nhân vật của Dickens hoàn toàn bắt nguồn từ hư cấu. Dickens thường khó ngủ. nên ông đã đi bộ suốt đêm qua thành phố. Claire Tomalin đã viết một cuốn sách về Dickens. Bà nói:

“Ông đã thực hiện những cuộc bách bộ vĩ đại này. Ông đi bộ mỗi ngày không biết bao nhiêu cây số. Đôi khi tôi nghĩ ông đang nuôi dưỡng trí tưởng tượng của mình khi ông bách bộ. Ông đang nghĩ về những nhân vật của mình. Và ông xây dựng những câu chuyện của ông qua tiếng nói của những nhân vật.”

Những tác phẩm của Dickens cũng được phổ biến bởi chúng đã thể hiện những điều kiện xã hội của nước Anh trong thời kỳ của ông. Đó là thời kỳ mà nhiều người đã rời bỏ nông trại để đến những thành phố. Ông đã viết về nững vấn đề thuộc đời sống thành phố - bao gồm tội ác, sức khỏe tồi tệ, và công việc trong các nhà máy, xí nghiệp. Trong những tác phẩm của ông cũng nêu ra những hậu quả khủng khiếp của sự cùng khổ, và nợ nần.

Dickens đã nói về những người nghèo khổ bị bỏ quên trong xã hội. Ông thấu hiểu những gì mà một cậu bé nghèo khổ như Oliver Twist phải chịu đựng. Thế nên, ông muốn viết về xã hội chi phối quyền lực tinh thần và chính trị. Nhưng Dickens cũng làm việc để trực tiếp giúp đỡ những người nghèo khổ và bị lãng quên. Sau khi trở nên giàu có, ông mở trường học cho trẻ em và thiếu nữ.

Năm 1870, Charles Dickens tạ th, ở tuổi 58. Chính phủ Anh đã tôn vinh ông bằng việc mai táng ông ở Tu viện Westminster. Ở đây, ông được yên nghỉ cùng với các hoàng đế, những nhà lãnh đạo, và những đại văn hào Anh quốc.

Năm 2012, Anh quốc kỷ niệm sinh nhật lần thứ hai trăm của Dickens. Gồm có sự hiện diện của Hoàng tử xứ Wales. Trong lá thư viết nhân ngày kỷ niệm này, ông nói:

“Charles Dickens vẫn mãi là một trong những đại văn hào của ngôn ngữ Anh: ông đã vận dụng sự sáng tạo của mình để làm việc phụng sự mãnh liệt cho công bằng xã hội … những nhân vật của ông như đang còn sống và thực tế hôm nay, khi đang diễn ra vào thời đại mà ông viết về họ.”

Đó là điều mà hầu như hai trăm năm kể từ khi Dickens lần cuối đã viết. Tuy nhiên, ông tiếp tục cổ vũ cả hai độc giả cũng như ký giả. Simon Callow là một diễn viên, nhạc sỹ, nhà văn và là đạo diễn người Anh nổi tiếng, ông đã viết một bài báo nhan đề “My Hero: Charles Dickens.” Trong đó, ông giải thích sự quyến rũ muôn đời của Dickens.

“Đây là lý do mà tôi yêu Dickens vô cùng sâu đậm. Ông đã trải nghiệm những nhức nhối sâu xa của sự cùng khổ và đớn dau. Vì điều này, ông đã không ngừng làm việc để mang lại công bằng cho một xã hội tuyệt vọng, khổ đau. Ông đã mang đến cho những người bị bỏ quên và cùng khổ một tiếng nói. Ngay từ kho bắt đầu viết, ông đã nói hộ cho con người. Con người đã yêu ông vì điều đó. Và tôi cũng thế.”

Jos. Tú Nạc, NMS

Đọc nhiều nhất Bản in 31.07.2012. 18:14