Đức Thánh Cha nhấn mạnh vai trò quan trọng của Triết Học

§ Phaolô Phạm Xuân Khôi

VATICAN, ngày 7 tháng 6, năm 2008 (VIS) – Sáng nay, ĐTC đã tiếp kiến các tham dự viên của Hội Nghị các Giáo Sư Đại Học lần thứ sáu, được tổ chức tại Rôma từ ngày mùng 4 đến mùng 7 tháng 7 về đề tài: “Mở Rộng Chân Trời Lý Trí. Các Triển Vọng của môn Triết Học.”

Hội nghị này đã được các giáo sư ở Rôma cổ động và được Văn Phòng Chăm Sóc Mục Vụ tại Đại Học tông tòa Rôma tổ chức, với sự hợp tác của các học viện miền và tỉnh cùng các chính quyền thành phố địa phương.

Trong huấn từ khai mạc, ĐTC đã nhắc đến dữ kiện là năm nay đánh dấu thập chu niên của Thông Điệp “Fides et ratio” của ĐTC Gioan Phaolô II, và ngài nhắc lại rằng khi tài liệu này được ban hành “năm mươi giáo sư triết học của các đại học ở Rôma … đã diễn tả lòng biết ơn của họ đối với ĐTC về một tuyên ngôn nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc tái khai trương nghiên cứu triết học ở các đại học và trường học như thế nào.”

ĐTC nói, “các biến cố của những năm đã qua kể từ ngày ban hành Thông Điệp đã phác họa rõ ràng hơn sân khấu lịch sử và văn hóa mà trên đó việc nghiên cứu triết học được mời gọi để nhập cuộc. Thực ra, cuộc khủng hoảng của tính hiện đại không phải là triệu chứng của việc suy tàn của triết học; ngược lại, triết học phải lăn mình vào những phạm vi nghiên cứu mới để hiểu rõ bản chất thật sự của cuộc khủng hoảng ấy.”

“Hiện đại tính không phải đơn thuần chỉ là một hiện tượng văn hóa có thể định theo ngày tháng trong lịch sử; trên thực tế nó đòi hỏi một tiêu điểm mới, một sự hiểu biết chính xác hơn về bản chất con người.”

ĐTC Bênêđictô ám chỉ rằng từ những ngày đầu triều đại Giáo Hoàng của ngài, ngài đã nhận được nhiều ý kiến khác nhau “từ những người nam và nữ của thời đại chúng ta,” và “theo ánh sáng của những ý kiến này, tôi đã quyết định đưa ra một kế họach nghiên cứu mà tôi cảm thấy có thể gây hứng thú trong việc tái khai trương môn triết học và vai trò độc đáo của nó trong vòng học thuật và thế giới văn hóa hiện đại.”

Trong khi dẫn chứng bằng sách “Dẫn Nhập vào Kitô Giáo” của mình, ngài nói: “Đức Tin Kitô đã chọn lựa rõ ràng: loại bỏ các thần của tôn giáo và chọn Thiên Chúa của các triết học gia, nói cách khác, là chống lại các thần thoại của phong tục và đứng về phiá chân lý của sự hiện hữu.” Và ngài nói tiếp: “Xác định này … vẫn còn thích hợp trong phạm vi văn hóa lịch sử mà trong đó chúng ta đang sống. Thật vậy, chỉ dựa vào tiền đề này – là tiền đề cùng một lúc vừa là lịch sử vừa là thần học – mà người ta có thể đáp ứng những kỳ vọng mới của triết học. Điều nguy hiểm là tôn giáo, ngay cả Kitô giáo, có thể bị ngấm ngầm thao túng, là điều rất có thật ngay cả hôm nay.

Ngài nói tiếp: “Đề nghị ‘Mở Rộng Chân Trời Lý Trí’ cần phải hiểu như là một yêu cầu có một sự cởi mở mới đối với thực tại mà con người trong sự toàn diện duy nhất được mời gọi để đạt tới, thắng vượt mọi thành kiến hay các quan điểm hẹp hòi để mở đường cho một sự hiểu biết mới về tính hiện đại.”

ĐTC nói, “Cuộc đối thoại mới giữa đức tin và lý trí là điều cần thiết hôm nay, không thể xảy ra trong những điều kiện và đường hướng đã xảy ra trong quá khứ. Nếu nó không muốn thấy mình tự thu hẹp đến trạng thái vận dụng đầu óc một cách vô ích, nó phải bắt đầu từ thực trạng hiện nay của nhân loại, và xây dựng trên đó một suy tư bao gồm cả chân lý về bản thể lẫn siêu hình của con người.”

Để kết luận, ĐTC Bênêđictô XVI nhắc đến việc cần phải “ủng hộ những trung tâm đại học danh tiếng mà trong đó triết học có thể đối thoại với những môn học khác, đặc biệt là với môn thần học, để giúp cho những tổng hợp văn hóa có khả năng hướng dẫn xã hội.” Trong phạm vi này ngài bày tỏ hy vọng rằng “các học viện Công Giáo có thể sẵn sàng thiết lập những phòng thí nghiệm văn hóa thật sự” và ngài mời gọi các giáo sư khuyến khích những người trẻ để họ “quyết tâm dấn thân vào việc nghiên cứu triết lý bằng cách tạo điều kiện cho những sáng kiến thích hợp” để hướng dẫn họ theo đường hướng này.

Phaolô Phạm Xuân Khôi

Đọc nhiều nhất Bản in 10.06.2008. 08:46